Dijital Pazarlama Sözlüğü

Kullanıcıyı belirli bir eyleme yönlendiren düğme, bağlantı veya metin. Web sitelerinde, e-postalarda ve reklamlarda kullanıcının bir sonraki adımı atmasını sağlayan kritik bir unsurdur. Etkili bir CTA, net, çekici ve aciliyet hissi uyandırmalıdır.

Web sitenizi ziyaret etmiş ancak dönüşüm gerçekleştirmemiş kullanıcılara, farklı platformlarda tekrar reklam gösterme stratejisi. Piksel veya çerez teknolojisi kullanarak potansiyel müşterileri "takip eder" ve markanızı hatırlatır.

Web sitenizin arama motorlarında (Google, Bing vb.) üst sıralarda yer alması için yapılan optimizasyon çalışmaları. Teknik SEO, içerik optimizasyonu ve backlink oluşturma gibi birçok alt disiplini içerir. Organik (ücretsiz) trafik kazanmanın en etkili yoludur.

Bir reklamın veya içeriğin kullanıcıların ekranında kaç kez görüntülendiğini gösteren metrik. Tıklanıp tıklanmadığına bakılmaksızın, içeriğin ekranda gösterildiği her an bir "impression" olarak sayılır. Marka bilinirliği kampanyalarında önemli bir ölçüttür.

Tıklama oranı. Reklamınızı veya bağlantınızı gören kullanıcıların yüzde kaçının tıkladığını gösterir. Formül: (Tıklama Sayısı / Gösterim Sayısı) × 100. Reklamın ne kadar çekici ve etkili olduğunun önemli bir göstergesidir.

Kullanıcının istenen hedef eylemi tamamlaması. Bu eylem satın alma, form doldurma, telefon araması, rezervasyon veya uygulama indirme olabilir. Dijital pazarlamanın nihai amacı dönüşüm elde etmektir.

Kullanıcıların bir reklama veya bağlantıya tıkladığında ulaştığı özel olarak tasarlanmış sayfa. Tek bir hedefe (dönüşüme) odaklanır ve dikkat dağıtıcı unsurlardan arındırılmıştır. Etkili bir landing page, yüksek dönüşüm oranı sağlar.

Kullanıcıların içerikle olan tüm etkileşimlerinin toplamı: beğeni, yorum, paylaşım, kaydetme, tıklama. Yüksek engagement, içeriğin hedef kitle tarafından ilgi çekici bulunduğunu gösterir ve algoritmalarda üst sıralara çıkmayı sağlar.

İçeriğinizi gören benzersiz (unique) kullanıcı sayısı. Impression'dan farklı olarak, aynı kişi içeriği birden fazla kez görse bile sadece 1 olarak sayılır. Kaç farklı kişiye ulaştığınızı ölçer.

Web sitenize gelen kullanıcıların hiçbir işlem yapmadan (başka sayfa ziyareti, tıklama vb.) siteden ayrılma oranı. Yüksek bounce rate, genellikle kullanıcı beklentilerinin karşılanmadığını veya sayfa deneyiminin kötü olduğunu gösterir.

İki farklı versiyonu (A ve B) karşılaştırarak hangisinin daha iyi performans gösterdiğini ölçme yöntemi. Buton rengi, başlık metni, görsel gibi tek bir değişken test edilir. Veri odaklı karar vermeyi sağlar.

Başka web sitelerinden sizin sitenize verilen bağlantılar. Google, backlink'leri bir "güvenilirlik oyu" olarak değerlendirir. Kaliteli ve alakalı sitelerden gelen backlink'ler, SEO sıralamanızı önemli ölçüde yükseltir.

Web sitenize yerleştirilen küçük bir kod parçası. Ziyaretçi davranışlarını izler, dönüşümleri takip eder ve retargeting için veri toplar. Facebook Pixel, Google Ads Tag gibi platformların kendi pikselleri vardır.

Yatırım getirisi. Pazarlama harcamalarınızın ne kadar kâr getirdiğini ölçer. Formül: (Kazanç - Maliyet) / Maliyet × 100. Pozitif ROI, yatırımın karşılığını aldığınız anlamına gelir.

Arama motorlarından ücretli reklam olmadan gelen ziyaretçiler. SEO çalışmalarının sonucu olarak elde edilir. Sürdürülebilir ve maliyet etkin bir trafik kaynağıdır, ancak sonuç almak zaman alır.

Reklam harcaması getirisi. Her 1₺ reklam harcamasından ne kadar gelir elde ettiğinizi gösterir. ROI'den farklı olarak sadece reklam maliyetine odaklanır.

Kullanıcı deneyimi. Bir web sitesi veya uygulamanın kullanılabilirliği, kolay anlaşılırlığı ve kullanıcıda bıraktığı izlenim. İyi UX, kullanıcıların hedeflerine hızlı ve keyifli bir şekilde ulaşmasını sağlar.

Tıklama başına maliyet. Her bir reklam tıklaması için ödediğiniz tutardır. Google Ads ve Meta reklamlarında yaygın kullanılan bir ödeme modelidir. Düşük CPC, reklam bütçenizi daha verimli kullandığınız anlamına gelir.

Bin gösterim başına maliyet. Reklamınızın 1000 kez görüntülenmesi için ödediğiniz tutardır. Marka bilinirliği kampanyalarında tercih edilen bir metrik. Latince "Mille" = 1000 demektir.

Edinim başına maliyet. Bir müşteri kazanmak (satış, kayıt, rezervasyon vb.) için harcadığınız toplam tutardır. En önemli performans metriklerinden biridir çünkü gerçek iş sonucunu gösterir.

Potansiyel müşterinin farkındalıktan satın almaya kadar geçtiği yolculuğu görselleştiren model. Üst huni (farkındalık), orta huni (değerlendirme), alt huni (dönüşüm) aşamalarından oluşur.

Ürün veya hizmetinizle ilgilenen ve iletişim bilgilerini bırakan potansiyel müşteri. Form doldurma, telefon araması veya e-posta kaydı ile lead toplanabilir. Lead'ler satışa dönüştürülecek potansiyel gelirdir.

Mevcut müşterilerinize benzer özelliklere sahip yeni kullanıcıları hedefleyen kitle türü. Facebook/Meta, mevcut müşteri listenizi analiz ederek benzer demografik ve davranışsal özelliklere sahip kullanıcıları bulur.

# işaretiyle başlayan ve içerikleri kategorize eden anahtar kelimeler. Doğru hashtag kullanımı, içeriğinizin keşfedilebilirliğini artırır. Instagram'da 3-5, Twitter'da 1-2 hashtag idealdir.

Sosyal medya platformlarının içerikleri sıralama ve gösterme kararlarını veren matematiksel kurallar bütünü. Etkileşim, zaman, ilgi alanları gibi yüzlerce faktörü değerlendirir. Algoritmaları anlamak başarı için kritiktir.

Değerli, ilgi çekici ve tutarlı içerik üreterek hedef kitleyi çekme ve elde tutma stratejisi. Blog yazıları, videolar, infografikler bu kategoriye girer. Doğrudan satış yerine güven ve otorite oluşturmayı hedefler.

Sosyal medyada geniş ve etkileşimli bir takipçi kitlesine sahip kişiler. Mikro (10K-100K), makro (100K-1M) ve mega (1M+) influencer kategorileri vardır. Oteller için seyahat influencer'ları etkili olabilir.

Anahtar performans göstergesi. İş hedeflerinize ne kadar yaklaştığınızı ölçen kritik metrikler. Her kampanya ve kanal için farklı KPI'lar belirlenir. Ölçülemeyen şey yönetilemez.

Google'ın reklam platformu. Arama sonuçlarında (Search), YouTube'da, partner sitelerde (Display) ve uygulamalarda reklam vermenizi sağlar. Arama niyeti yüksek kullanıcılara ulaşmak için en etkili platformdur.

Facebook ve Instagram'da reklam yayınlama platformu. Detaylı demografik, ilgi alanı ve davranış hedeflemesi sunar. Görsel odaklı içerikler için idealdir. Retargeting ve lookalike audience özellikleri güçlüdür.

Kullanıcıların arama motorlarında kullandığı kelime ve kelime grupları. SEO ve reklam stratejilerinin temelini oluşturur. Short-tail (kısa) ve long-tail (uzun kuyruk) olmak üzere ikiye ayrılır.

Bir web sitesinin arama motorlarındaki güvenilirlik ve otorite puanı (1-100 arası). Moz tarafından geliştirilen bu metrik, backlink profili, site yaşı ve içerik kalitesine bağlıdır. Yüksek DA = Daha iyi sıralama.

Tıklama başına ödeme modeli. Reklamınız görüntülendiğinde değil, tıklandığında ödeme yaparsınız. Google Ads ve Bing Ads bu modeli kullanır. Bütçe kontrolü ve performans takibi için idealdir.

Arama motoru pazarlaması. SEO'dan farklı olarak ücretli reklamları içerir. Google Ads aracılığıyla arama sonuçlarının üstünde veya altında yer alan reklamları kapsar. Hızlı sonuç almak isteyenler için uygundur.

Arama motoru sonuç sayfası. Google'da bir şey aradığınızda karşınıza çıkan sayfadır. Organik sonuçlar, reklamlar, harita, görseller ve öne çıkan snippet'ler içerir. İlk sayfada (Top 10) yer almak kritiktir.

Arama motorlarının web sayfalarınızı tarayıp veritabanına eklemesi işlemi. Endekslenmeyen sayfalar arama sonuçlarında görünmez. Google Search Console ile endeksleme durumunuzu kontrol edebilirsiniz.

Arama sonuçlarında başlığın altında görünen kısa açıklama metni. 155-160 karakter arasında olmalıdır. Doğrudan sıralamayı etkilemez ancak CTR'yi artırarak dolaylı etkisi vardır.

Web sitesinin her ekran boyutuna (masaüstü, tablet, mobil) uyum sağlayan tasarımı. Google, mobil uyumlu siteleri sıralamada önceliklendirir. Trafiğin %60+'ı mobil cihazlardan gelir.

Bir kullanıcının web sitenizde geçirdiği tek bir ziyaret süresi. 30 dakika işlem yapılmazsa oturum sona erer. Bir kullanıcı günde birden fazla oturum açabilir.

Kullanıcılar tarafından hızla paylaşılarak yayılan içerik. Viral olmak planlanamazbilir ancak duygusal, şaşırtıcı veya değerli içerikler viral olma potansiyeli taşır.

24 saat sonra kaybolan dikey formatlı içerikler. Instagram, Facebook ve WhatsApp'ta kullanılır. Günlük paylaşımlar için idealdir. Takipçilerinizin akışının en üstünde görünür.

Instagram ve Facebook'ta 15-90 saniye arası kısa videolar. TikTok'un etkisiyle popülerleşti. Algoritmalar Reels'i öne çıkarır, organik erişim için en etkili format.

Platformun doğal içerik akışına uyum sağlayan reklamlar. Banner reklamlardan farklı olarak içerik gibi görünür. Reklam körlüğünü aşmak için etkili bir yöntemdir.

Yapay zeka ve algoritmalar kullanılarak otomatik olarak satın alınan dijital reklamlar. Gerçek zamanlı açık artırma (RTB) ile çalışır. Hedefleme ve optimizasyon otomatiktir.

Bir dönüşümün hangi pazarlama kanalına veya temas noktasına atfedileceğini belirleme süreci. First-click, last-click, linear gibi farklı modeller vardır. Bütçe dağılımı için kritiktir.

Retargeting ile benzer ancak genellikle e-posta pazarlamasını da içerir. Sepeti terk eden kullanıcılara e-posta göndermek veya eski müşterilere yeni kampanyalar sunmak remarketing'dir.

Hedef kitlenin markanızı tanıma ve hatırlama düzeyi. Marka bilinirliği kampanyaları doğrudan satış yerine tanınırlığı artırmayı hedefler. Genellikle CPM bazlı medya stratejileri kullanılır.

Potansiyel müşterilerin iletişim bilgilerini almak için sunulan ücretsiz değerli içerik veya teklif. E-kitap, indirim kodu, ücretsiz danışmanlık gibi teklifler lead magnet olarak kullanılır.

E-posta aracılığıyla potansiyel ve mevcut müşterilerle iletişim kurma stratejisi. Newsletter, promosyon e-postaları ve otomatik e-posta dizileri en yaygın türleridir. ROI'si en yüksek kanallardan biridir.

Tekrarlayan pazarlama görevlerini otomatikleştiren yazılım ve süreçler. E-posta dizileri, sosyal medya paylaşımları, lead nurturing gibi işlemler otomatik olarak gerçekleştirilir. Zaman ve kaynak tasarrufu sağlar.

Web sitelerinde veya mesajlaşma uygulamalarında otomatik yanıt veren yapay zeka destekli araçlar. 7/24 müşteri hizmeti sağlar. Sık sorulan sorulara anında cevap verir ve lead toplama işlevi görür.

İdeal müşterinizi temsil eden yarı kurgusal karakter. Demografik bilgiler, davranışlar, motivasyonlar ve acı noktalarını içerir. Pazarlama stratejilerinizi kişiselleştirmek için kullanılır.

Müşterinin markanızı ilk keşfettiği andan sadık müşteri olana kadar geçtiği tüm aşamalar. Farkındalık, değerlendirme, satın alma, kullanım ve sadakat aşamalarını içerir.

Tüm pazarlama kanallarının (web, sosyal medya, e-posta, fiziksel mağaza) entegre ve tutarlı bir deneyim sunması yaklaşımı. Müşteri hangi kanaldan gelirse gelsin aynı kaliteli deneyimi yaşar.

Instagram ve Facebook'ta birden fazla görsel veya videoyu tek paylaşımda sağa kaydırarak gösterme formatı. 10 adede kadar medya eklenebilir. Hikaye anlatımı ve ürün sergileme için idealdir.

Instagram profil bölümündeki tek tıklanabilir bağlantı. Linktree gibi araçlarla birden fazla linki tek sayfada toplayabilirsiniz. Trafik yönlendirmek için kritik bir noktadır.

Telefon aramalarının hangi pazarlama kanalından geldiğini izleme teknolojisi. Farklı kampanyalar için farklı numaralar kullanılır. Özellikle otel gibi telefon rezervasyonun önemli olduğu sektörlerde kritiktir.

Web sayfasında kullanıcıların en çok nereye tıkladığını, ne kadar scroll yaptığını ve fareyi nerede gezdirdiğini gösteren görsel harita. Hotjar, Clarity gibi araçlarla oluşturulur. UX optimizasyonu için önemlidir.

Web sitenizdeki tüm sayfaların listesini içeren XML dosyası. Arama motorlarının sitenizi daha verimli taramasını sağlar. Google Search Console'a gönderilerek endeksleme hızlandırılır.

Google'ın ücretsiz web analitik aracı. Ziyaretçi sayısı, trafik kaynakları, kullanıcı davranışları, dönüşümler ve daha fazlasını izlemenizi sağlar. GA4, son sürüm olup event-based tracking kullanır.

Akıllı telefon kamerasıyla taranarak bir URL'ye yönlendiren iki boyutlu barkod. Basılı materyalleri dijital deneyime bağlar. Menüler, broşürler ve afişlerde yaygın kullanılır.

Kullanıcılar tarafından oluşturulan içerik. Misafir fotoğrafları, yorumlar, videolar markanız için ücretsiz ve otantik içerik sağlar. Güvenilirlik artırır ve etkileşimi yükseltir.

İnsanların başkalarının davranışlarına bakarak karar verme eğilimi. Müşteri yorumları, yıldız puanları, "500 kişi şu an bakıyor" gibi unsurlar social proof örnekleridir. Dönüşümü artırır.

Memnun müşterilerin olumlu deneyimlerini anlattığı yazılı veya video içerikler. Web sitelerinde, reklamlarda ve sosyal medyada kullanılır. Potansiyel müşterilerin güvenini kazanmada etkilidir.

Resimlerin ne gösterdiğini tanımlayan HTML özelliği. Görme engelli kullanıcılar için erişilebilirlik sağlar ve Google Görsel Arama'da sıralamayı etkiler. Her resimde olmalıdır.

Arama motorlarına içeriğiniz hakkında ek bilgi veren kod. Zengin sonuçlar (rich results) oluşturur: yıldızlar, fiyatlar, SSS gibi öğeler arama sonuçlarında görünür.

Belirli bir coğrafi bölgedeki aramalarda görünürlüğü artırmaya yönelik SEO stratejisi. Google İşletme Profili, yerel anahtar kelimeler ve NAP tutarlılığı (İsim, Adres, Telefon) önemlidir.

Ziyaretçilerin yüzde kaçının istenen eylemi gerçekleştirdiğini gösteren oran. Formül: (Dönüşüm Sayısı / Ziyaretçi Sayısı) × 100. E-ticaret ortalaması %2-3 civarındadır.

Web sitesi ile kullanıcı arasındaki veri iletimini şifreleyen güvenlik protokolü. HTTPS (kilit simgesi) olarak görünür. Google sıralamada faktör olarak değerlendirir, zorunlu sayılır.